ORMANDA ZARARLI BÖCEKLER
Ormancılıkta en zararlı unsurlardan bir tanesi de böceklerdir. Bu küçük yaratıklar insan ve hayvan sağlığı içinde tehlike oluşturmaktadır. Bu nedenle, insanların ulaşmak istedikleri amaca engel olan ve sağlıkları için tehlike yaratan böceklere “zararlı böcekler” denir. İnsanlarla böcekler arasındaki savaş çok eskidir, bu savaşın nedeni hiç şüpehsiz ki insan ve böceklerin aynı şeyleri aynı zamanda istemelerinden kaynaklanmaktadır. Ancak insan varlıklarını sürdürebilmek için bu savaşı kazanmalı ve her zaman üstün olmak durumundadır. Aksi takdirde başta sağlığımız olmak üzere ormanlarımız, tarım alanlarımızı hülasa tüm çevremiz zararlı böceklerin etkisiyle zarar görebilir. Bu savaşta zararlı böceklerin insanoğluna göre biraz da üstün olduğu tahmin edilmektedir. Bir örnek vermek gerekirse sadece ormanda böceklerin verdiği zarar yangınlar ile meydana gelen zarardan 5-6 kat daha fazladır. İşin acı tarafı zararlı böceklerin ormana verdiği zarar bir anda görünmediğinden orman yangınları kadar dramatik ve çarpıcı olmamakta ve kamuoyunun bilgilendirilmesi ve bilinçlendirilmesi de bu oranda güçlük taşımaktadır. Bu durum böcek salgınının ancak yoğun bir kitlesellik taşımaya koyulduğunda mücadele yapılmasına yol açmakta bu gibi hallerde ise çoğu zaman geç kalınmış olunmaktadır. Öte yandan ani iklim değişiklikleri hava kirliliği, orman yangınları, yasadışı kesimler, yanlış ağaç tür değişiklileri vb etmenler böceklerin ve hastalıkların çoğalmasına yol açmaktadır. Böcekler küçük yaratıklar olmasına karşın verdikleri zararlar çok büyüktür. Onların bu özelliği ürkütücü boyuttaki üreme yeteneklerinden ileri gelmektedir. Örneğin zararlı kabuk böceği dişisi 5 kuşak sonra 6-7 milyon böcek oluşmasına sebebiyet vermektedir.
|
|
|
|
|
Türkiye ormanlarına arız olan 25 ten fazla zararlı böcek türü mevcuttur. Bunlar özellik itibarıyla yapraklara, tomurculara, sürgünlere, tohum ve kozalaklara, ağacın özsuyuna, kabuklara, köklere ve gövde odununa zarar veren türlerdir.
Bu zararlı böceklere karşı Mekanik, Kimyasal, Biyolojik, Biyoteknik ve Karantina ile mücadele yapılmaktadır. |
|
|
|
|
Mekanik Mücadele: Mücadelenin temelinde zararlı böceklerin yumurtalarını, tırtıllarını ve erginlerini toplayıp yok etmek, ormana tuzak ağacı koymak, hastalıklı ağaçları kökleriyle birlikte söküp yakmak vb işlerdir. Mekanik Mücadele hem zor hemde uzun zaman alan bir mücadele metodudur. |
|
Kimyasal Mücadale : Adında anlaşılacağı üzere böcekleri öldürücü kimyasal ilaçlarla havadan ve yerden sisleme aracıyla yada pülverizatörlerle yapılan mücadeledir. Mücadale yöntemleri içinde en çok uygulan ve en etkin olan mücadele metodudur. Ancak kimyasal mücadelenin yapılırken çok dikkatli davranmak gerekir aksi takdirde zararlı böcekle birlikte diğer canlılarda kimyasal maddelerden etkilenebilir. |
|
Biyolojik Mücadele: En popüler mücadele metodudur, biyolojik mücadele zararlı böcekleri yiyen ve yok eden diğer canlıların çoğaltılması ile yapılan mücadeledir. Bu canlılar; bakteriler, mantarlar, böcekler, kuşlar, memeliler, ve diğer hayvanlar olmak üzere altı guruba ayırmak mümkündür. Ancak en önemli mücadele canlısı şüphesiz kuşlardır. Kuşlar çok hareketli ve sürekli yer değiştirirler bunun sonucunda da çok enerjiye ihtiyaç duyarlar. Bazı kuş türleri günlük olarak kendi ağırlıklarının iki katı kadar besin tüketirler. Bir diğer canlı ise kırmızı orman karıncasıdır, karıncalar sıcaklığın artmasıyla birlikte ormana yayılırlar ve ağaçlarda bulunan zararlı böceklerin yumurtalarını, larvalarını ve böcekleri yiyerek hayatlarını sürdürürler. |
|
Biyoteknik Mücadele: Kullanım kolaylığı olan ve çevreye zarar vermeyen zararlı böcekleri cezbeden kokuların tuzaklara konması ile yapılan mücadeledir.
|
|
Karantina Metodu: Son yıllar da orman ve ziraat ürünlerinin dışarıdan alınmasıyla birlikte zaman zaman ülkemizde olmayan zararlı böceklerinde taşınması ve yayılması gibi tehlikeli durumlar ortaya çıkmıştır. Bu durum fark edilince Zirai karantina uygulamasına geçilmiş ve yasal düzenlemeler yapılmıştır.
|
|
Ormanlarımızda sıkça görülen bazı zararlı böcekler:
- Çamkese Böceği (Thaumetopoea pityocampa (Schiff.))
- Dev Soymuk Kabuk Böceği (Dendroctonus micans (Kug.))
- Sekiz Dişli Ladin Kabuk Böceği (Ips typographus (L.))
- Büyük Orman Bahçıvanı (Blastophagus piniperda(L.))
- Küçük Orman Bahçıvanı (Blastophagus minor (Htg))
- Altın Kıçlı Kelebek ( Euproctis chrysorrhoea )
- Sünger Örücüsü (Lymantria dispar)
- Büyük Göknar Kabukböceği ( Pityokteines curvidens (Germ.))
- Küçük Göknar Kabuk Böceği (Cryphalus piceae)
- Akdeniz Çam Kabuk Böceği (Orthotomicus erosus (Woll.))
- Çam Sürgün Bükücüsü (Rhyacionia buoliana (Den. And Schiff.))
- Onikidişli Çam Kabuk Böceği (Ips sexdentatus (Börner))
- Kırmızımtırak Sarı Çalı Antenli Yaprakarısı (Neodiprion sertifer (Geoff.))
- Çalı Antenli Yaprak Arısı (Diprion pini (L))
- Sedir Yaprak Kelebeği (Acleris undulana (Wlsghm))
- Sedir Kozalak Kelebeği (Barbara osmana (Obr)) |